Technology and Machinery

Selection of Product Process:

            Once the product is finalized then the important step is to choose process technology, one may go for indigenous process technology or for an imported process technology. Lots of appropriate technology is being developed by CSIR indigenously. The Defense Research Labs also develops many process technologies, such technologies can be bought by paying them the royalty, and indigenously developed process know-how has intrinsic advantages of appropriateness and relative inexpensiveness.

            The Council of Scientific & Industrial Research (CSIR) is the premier Industrial Research & Development organization in India. It was constituted in 1942. There are 37 research labs under CSIR. These are as follows.

Sr. No.	Name
01	Central Building Research Institute (CBRI), Roorkee
02	Centre for Cellular & Molecular Biology (CCMB), Hyderabad
03	Central Drug Research Institute (CDRI), Lucknow
04	Central Electrochemical Research Institute (CECRI), Karaikudi
05	Central Electronics Engineering Research Institute (CEERI), Pilani
06	Central Institute of Mining and Fuel Research (CIMFR), Dhanbad
07	Central Food Technological Research Institute (CFTRI), Mysore
08	Central Glass & Ceramic Research Institute (CGCRI), Kolkata
09	Central Leather Research Institute (CLRI), Chennai
10	Central Institute of Medicinal and Aromatic Plants (CIMAP), Lucknow
11	Central Mechanical Engineering Research Institute (CMERI), Durgapur
12	Central Road Research Institute (CRRI), New Delhi
13	Central Scientific Instruments Organization (CSIO), Chandigarh
14	Central Salt & Marine Chemicals Research Institute (CSMCRI), Bhavnagar
15	Institute of Genomics and Integrative Biology (IGIB), Delhi
16	Institute of Himalayan Bioresources Technology (IHBT), Palampur
17	Indian Institute of Chemical Biology (IICB), Kolkata
18	Indian Institute of Chemical Technology (IICT), Hyderabad
19	Indian Institute of Petroleum (IIP), Dehradun
20	Indian Institute of Microbial Technology (IIMTECH), Chandigarh
21	Industrial Toxicology Research Center (ITRC), Lucknow
22	National Aerospace Laboratories (NAL), Bangalore
23	National Botanical Research Institute (NBRI), Lucknow
24	National Chemical Laboratory (NCL), Pune
25	National Environmental Engineering Research Institute (NEERI), Nagpur
26	National Geophysical Research Institute (NGRI), Hyderabad
27	National Institute of Oceanography (NIO), Goa
28	National Institute of Science Communication and Information Resources, New Delhi
29	National Institute of Sci. & Tech. & Development Studies (NISTADS), New Delhi
30	National Metallurgical Laboratory (NML), Jamshedpur
31	National Physical Laboratory (NPL), New Delhi
32	Advanced Materials and Processes Research Institute (AMPRI), Bhopal
33	Institute of Minerals & Materials Technology (IIMT), Bhubaneswar
34	North East Institute of Science & Technology (NEIST), Jorhat
35	Indian Institute of Integrative, Medicine (IIIM), Jammu
36	National Institute for Interdisciplinary Science & Technology, Thiruvananthapuram
37	Structural Engineering Research Center (SERC), Chennai

CHEMICALS

Ø  Developed technologies for a host of bulk as well as fine chemicals with emphasis on developing green technologies.

Labs	Core Competence
National Chemical Laboratory, Pune	Inorganic, organic chemicals, agrochemicals, bio-organic/bio-mimetic chemistry, chemical engineering science, complex fluids and polymer engineering, heterogeneous catalysis, homogeneous catalysis, industrial flow modeling, materials chemistry, nano-materials
Indian Institute of Chemical Technology, Hyderabad	Natural products chemistry, inorganic and physical chemistry, chemical and instrumental analysis, fluoro-organics, specialty and fine chemicals, agrochemicals and lubricants.
Indian Institute of Petroleum, Dehradun	Petrochemical processes and products
Central salt & Marine Chemicals Research Institute, Bhavnagar	inorganic chemicals, catalysis and new materials, membrane science and separation technology, bio-salinity and marine chemicals
Central Leather Research Institute, Chennai	Chemical for the Leather Industry
Central Fuel Research Institute, Dhanbad	Coal-based chemicals and allied fields
Central Electrochemical Research Institute (CECRI), Karaikudi	Electrochemical (organic and inorganic), coatings, particularly for corrosion control
Regional Research Laboratory, Jorhat	Agrochemicals, perfumery chemicals, extraction of plant products and oilfield chemicals

     

Technology Development

I)                   Technology is developed on laboratory scale

II)                Setting up of Pilot Plant for scaling up of technology from laboratory scale.

III)              Further scaling up of technology from Pilot Plant to undertake product on commercial basis.

Role of R & D laboratories

1)     Providing the process know-how allied service

2)     Design engineering and commissioning assistance

HEALTHCARE, DRUGS & PHARMACEUTICALS

Labs	Areas of Core Competence
Central Drug Research Institute (CDRI), Lucknow	Drug discovery to development, synthetic/natural product chemistry, combinatorial chemical synthesis etc
Indian Institute of Chemical Biology (IICB), Kolkata	Synthetic/natural products/medicinal chemistry, infectious diseases, cellular physiology, drug designing, molecular biology, biotechnology, etc.
Indian Institute of Chemical Technology (IICT), Hyderabad	Synthetic and natural products chemistry, chemical/process engineering, combinatorial/medical chemistry, computer-aided modeling and drug design etc.
Indian Institute of Microbial  Technology (IIMTECH), Chandigarh	Molecular and cell biology, microbial genetics, immunology, structural biology, protein engineering, fermentation technology etc.
Institute of Genomics and Integrative Biology (IGIB), Delhi	Genomics & Molecular Medicine, Predictive medicine, Genome Informatics (In-silico biology), Bio-informatics, etc.
Regional Research Laboratory (RRL), Jammu	Agro technology, synthetic (Chiral) and natural product chemistry, herbal drugs, select biological screening, microbial biodiversity for industrially useful enzymes,.
Central Institute of Medicinal and Aromatics Plants (CIMAP), Lucknow	Agro technology of economically important herbs, process technology for phytochemicals, herbal drugs, etc.
Centre for Cellular & Molecular Biology (CCMB), Hyderabad	Advanced molecular and cell biology, biotechnology, sperm-associated proteins/fertility-potential of sperm, DNA-fingerprinting etc.
National Chemical Laboratory (NCL), Pune	Synthetic chemistry, tissue culture, biotechnology, industrial microbiology, chemical/process engineering,

MATERIALS

Labs	Areas of Core Competence
National Chemical Laboratory (NCL), Pune	Heterogeneous, homogeneous and bio catalysts, polymers, composites, coatings, new materials, e.g. nanomaterials and smart polymers
Indian Institute of Chemical Technology (IICT), Hyderabad	Adhesives, biodegradable polymers, conducting polymers, catalysts, solder resistant and rain erosion resistant coatings
National Metallurgical Laboratory (NML), Jamshedpur	Material characterization and evaluation, magnetic materials, sensor materials advanced structural ceramics, bio-ceramics
Central Glass & Ceramic Research Institute (CGCRI), Kolkata	Glass science, glass technology, specialty glass processing, optical communication fibers, anti-reflective and anti-glare coatings, nano composite films, nano ceramic powders,
National Physical Laboratory (NPL), New Delhi	Materials science & materials characterization, processing and characterization of monolithic and composite materials, advanced carbon products
National Aerospace Laboratories (NAL), Bangalore	Composites and coatings
Central Electrochemical Research Institute (CECRI), Karaikudi	Corrosion resistant coatings, Luminescent materials, organic conducting polymers and novel oxide materials, photovoltaic materials for solid and liquid junction solar cells, supersonic conductors

SERVICE OFFERED BY NCL

Ø  Contract Research – Business driven Research & Development Objectives with clearly defined outputs. Results in products, process, knowledge and generation of intellectual property.

Ø  Consultancy – Professional advice rendered to the client based on the knowledge base available with laboratory.

Ø  Technical Service – Testing and analysis using existing equipments and short term R & D Projects.

These service results in

1)     Solution to the existing problems in operations

2)     Development of new processes

3)     New Product development

4)     Generation of basic knowledge

5)     Strategic technology road maps

PROCEDURE FOR AVAILING SERVICE

Any company, whether Indian or foreign, undergoes the following steps before formalizing a research contract with NCL. These steps are detailed below:

1)     Initial discussion and understanding competencies of NCL

2)     Secrecy agreement for information exchange

3)     Industry visits and definition of problem, work proposals and finalization of deliverables

4)     Choice of agreement by client

a)     Partnership or umbrella agreement for building of extended  relationships and seamless working between the signatories

b)     Contract research/consultancy agreement

COSTING

Costing of any externally funded project is done as follows:

1)     NCL estimates the total man-days/man-years involved in a project and computes the total cost based on NCL’s Full Time Equivalent (FTE) rates.

2)     NCL’s FTE rates are fully loaded and are inclusive of one man year of a PhD scientist with post-doctoral qualifications, support staff involved in the project, organizational overheads, utilities, equipment usage, analytical facilities and a fee component.

3)     The cost of any new equipment or expensive raw materials to be procured is in addition to the above and is separately itemized in the fee.

4)     In case of long term association, NCL dedicates a project team exclusively for the client, in which case NCL looks for a committed and guaranteed funding for a certain period of time.

NATIONAL RESEARCH DEVELOPMENT ORGANISATION, NEW DELHI

PORTFOLIO OF ACTIVITIES

Commercial

·        Commercialization of laboratory know-how

·        License indigenous technologies to industry both in India and abroad

·        Provide Technology Development Loans for setting up pilot plants to prove/scale-up laboratory processes.

·        Participate in equity to facilitate formation of new ventures using indigenous technologies

·        Development technologies in priority areas

·        Design and engineer laboratory processes to commercial scale

·        Provide techno-commercial financial support to entrepreneurs commercializing NRDC technologies

·        Execute turkey projects abroad based on indigenous technologies licensing of foreign know-how to Indian clients

·        Assist expert marketing of products of licensee companies

Promotional

Promotional and commercialization of Inventions

·        Award meritorious inventions

·        Arrange complimentary finance for further development through venture capital fund, PATSER, TIFAC, TDB, etc.

·        Provide assistance for patenting inventive ideas of R & D organizations & universities.

DEVELOPMENT AND PROMOTION OF RURAL TECHNOLOGY

·        Identify, prove and demonstrate selected rural technologies

·        Assist in commercialization of selected rural technologies

EXPORT OF TECHNOLOGY

·        Project India as a source of technology

·        Assist inventors, R & D institutes and industry to patent their new products abroad

DISSEMINATION OF INFORMATION ON TECHNOLOGY AND ITS TRANSFER TO INDUSTRY

·        Provide information on indigenous and foreign technologies

·        Organize training programs for technology development and transfer

·        Hold exhibitions, publish periodicals, arrange audio-visuals to popularizes indigenous technologies

NRDC IS YOUR WINDOW TO:

·        Information on the latest technologies developed around the world and particularly in India.

·        An objective assessment of the commercial potential of inventions.

·        National and international patenting on cost plus 20% service charge basis

·        Identification of potential manufacturers.

·        Negotiation of licensing agreements

·        Legal back-up for royalty collection

·        A share in the license income and other unexpected gains.

·        Consultancy to firms, R & D Institute, etc for IPR

·        Global Patent Search on cost plus 20% service charge basis.

·        Awarding meritorious inventions up to Rs. 1 lakh (tax free)

SOURCE OF TECHNOLOGY

National R & D organization:

Council of Scientific and Industrial Research (CSIR)

Defense Research Development Organization (DRDO)

Indian Council of Agriculture Research (ICAR)

Indian Council of Medical Research (ICMR)

Bhabha Atomic Research Centre (BARC)

R & D institutions and laboratories under the various Ministries and Department of the Govt. of India:

Akashvani & Doordarshan R & D Department

Research Designs & Standards Organization of the Indian Railways

Central Power Research Institute (CPRI)

Indian Plasma Research Institute

Central Silk Board

Central Manufacturing Technology Institute

Industry Association Research institutions:

Ahmadabad Textile Industry’s Research Association (ATIRA), Ahmadabad

Bombay Textile Research Association (BTRA), Mumbai

South Indian Textile Research Association (SITRA), Coimbatore

Indian Plywood Industry’s Research Institute (IPIRI), Bangalore

ACADEMY INSTITUTIONS:

Indian Institutes of Technology (IIT)

Indian Institute of Science (IISc)

All India Institute of Medical Science (AIIMS)

Public sector organizations:

Indian Telephone Industries Ltd.

Hindustan Aeronautics Ltd.

Bharat Heavy Electricals Ltd.

Videsh Sanchar Nigam Ltd.

Privately-owned research institutions/organization:

Shriram Institute for Industrial Research,

DCM Limited

Atomic Vacuum Company

Varanasi Glucose Company

Individual Inventors

NRDC also acts on behalf of large corporations who develop technologies in their R & D laboratories, but choose to license them out for commercialization.

NRDC has information on over 5000 Indian technologies and 2000 foreign ones from Israel, China, Russia, Holland, South Korea, Japan, and other countries which Indian industries can make use of.

            Apart from this one may visit the State/National/International level Exhibitions such as IMTEX in Mumbai, Plastro, Constro, Kisan at Pune, and Exhibitions at Pragati Maidan at New Delhi. For the selection of technology & machinery,

            In case of some high tech/complex products, process knowhow can be imported, Compare to India some countries like Korea, Japan, Germany are known for excellent process technologies. In this cases agreement for technology transfer should be made with due care to safeguard interest.

            One may contact foreign chamber of commerce like Formaper at Milan, WIFI at Austria, then the World Trade Centre for the information about foreign/imported technologies & machinery.

            While checking out on a process technology, one has to consider following things with utmost care.

·        Can the process be accomplished with unskilled/semi skilled worker or with simple machines?

·        Whether the process requires highly skilled workers or high-tech machines?

·        Whether the process requires small or large quantities of water/power?

·        Is it necessary to avail the patent for the process or for the product?

·        What are the statutory, regulatory or legal or pollution or environment requirements?

·        Is the machinery and equipment are appropriate to the Indian environment and conditions.

Old, outdated product, production and management methods verses new, modern product production and management methods. This shift from old, outdated to new, modern is the management of MSME for improvement of efficiency and effectiveness. Lack of funds, lack of risk taking, and lack of information is some of the reasons why MSME do not go for new, modern product process.

Here are some of the corporations which are at your door step to support you in this regards.

·        National Small Industries Corporations. (NSIC).

·        Venture Capital Schemes (VCS).

Do business in Maharashtra – a series

Maharashtra State is the third largest state in India in terms of area. Maharashtra stretches over 3, 07,690 sq. km area. This represents 10% of the country’s area. As per the 2011 census the population of Maharashtra State’s is ------. The Arabian Sea makes up the State’s Western Coast, it is known as Kokan Region. The State capital Mumbai is the sixth-largest metropolitan area in the world.

Maharashtra State has six Administrative Divisions which comprises Konkan, Pune, Nasik, Aurangabad, Amaravati & Nagpur. The State enjoys tropical monsoon climate. The State is home to major rivers: Krishna, Bhima, Godawari, Tapi, Purna, Wardha and Wainganga.

Agriculture and Horticulture, Food Processing, Floriculture, Automobiles, Biotechnology, Chemicals, Petrochemicals, Oil & Gas, Dye Stuff Industry, Engineering, Media & Entertainment, Television Industry, Film Entertainment, Radio, Music, Broadcast, Satellite, Cable and Telecommunications, Pharmaceuticals, Textiles, Tourism, Water Recycling, Paper & Paper Products, Printing & Publishing, Rubber, Plastic, Machinery, Transport Equipments, Financial Services, Electrical & Non Electrical Machinery, Wine, Jewelry, contribute substantially to the income and industrial growth of the Maharashtra State.

·        Business climate     

Robust Infrastructure

Reliable cost-effective telecom connectivity

11% of national road network – road length 246 thousand km

9% of national railway network – 6 thousand km

10% of India’s coastline

34% of India’s International Passengers and Cargo handle by State Airports

56% of container traffic handled by JNPT in Maharashtra

4 International Airports as well as, 21 domestic airport at all major cities

·         Conducive Business environment

State IT policy

State SEZ policy

State Biotechnology policy

Tourism policy

Infrastructure policy

E-governance policy

·        Strong service sector

62% service contribute to the State’s economy

20% produces country’s software exports

32% produces country’s IT professionals

90% of all merchant banking activities take place in Mumbai

56% accounts of SEZ exports from Santacruz Electronics Export processing zone (SEEPZ). 571 largest number of 100% export – orientation units (EDUs)

·        Strong Industrial Base

20% contributes to the country’s gross domestic product (GDP)

27% of India’s exports are from Maharashtra

Maharashtra State ranks 1^st in 12 out of 35 sectors in terms of value of output and ranks among the top three in 25 sectors.

217 industrial complexes, with 125 thousand acres (50 thousand hectors) of land specialized parks for different sectors, including IT.

80% of India’s wines production is in the State

15% of the total number of manufacturing units in India is located in Maharashtra State

The State has over 1, 68,319 Micro, Small and Medium Enterprises

35% of the total industrial investment in the State is in the MSM Enterprise sector

19% of the total approved SEZs in the country i.e. 146 are in the Maharashtra State.

65 IT parks in private sector are in the State

Over 15 lakh employment is generation through MSME & 15 sector

Over last 3 years, the Mega Project Policy of the State has successfully attracted an investment of over 1 lac crore, mainly in the Steel, Automobiles & Textile sectors. 

·        Education

The State’s education network consists of 10 universities over 1 thousand 8 hundred higher education institutions. The State has over 600 engineering colleges. In addition, there are 650 Industrial Training Institutes, and 55 architecture colleges. One of the IITs is located at Mumbai. The State also has a number of reputed National R & D Institutions; It includes Centre for Development of Advanced Computing (C-DAC), Bhabha Atomic Research Centre, National Environment Engineering Research Institute, National Chemical Laboratories, Tata Institute of Fundamental Research.

·        health

The State’s health network consists of 253 medical institutes and 136 nursing colleges. The network of public & Government aided health facilities in the State comprises 1100 hospitals, 2100 dispensaries, and 1900 primary health centers. The number of beds in various institutes in the State is above one lakh.

·        power   

A large number of hydroelectric as well as thermal power plants have been set up across the State. The installed capacity in the state is 13,000 MW. The peak requirement for power in the state stood at 17500 MW. The state has a captive electricity generation capacity of 1000 MW. The industrial sector is the largest consumer followed by domestic and then agriculture.

Thus Maharashtra is most industrialized state. It has very diversified industrial base. It has got largest network of industrial areas. The state boasts of a very vibrant industrial sector and rapidly growing services sector. Both these sectors presently contribute about 86% of the state’s domestic product. The agriculture & allied activities sector contributes just 14% of the state’s income. Mumbai; the capital of Maharashtra and the financial capital of India houses headquarter of the almost all major financial institutions, insurance companies & mutual funds. India’s premier stock exchange i.e. the Bombay Stock Exchange as well as the National Stock Exchange and Commodity Exchange are located in Mumbai. The state has become a leading automobile production hub and a major IT growth centre.

लाडक्या मेव्हुणी वर आधारित एक विडंबन

• माझी लाडकी मेव्हुणी सौ. मेघना अबदागिरे हिच्यावर आधारीत तयार केलेले एक विडंबन. लेखक - योगिराज देवकर,

• पात्र - सौ. मेघना, श्री. विक्रान्त, चि. आर्णव, माझी पत्नी सौ. अनिता, मेघनाचे मम्मी (सौ. सुशिला), पप्पा (श्री. बलभिमराव जाधव) आणि मी.

स्थळ: योगिराज देवकर, म्हणजे आमची सदनिका,
दिनांक: 01 ऑगस्ट 2011, वेळ: रात्री 09 ते 10 पर्यंत.
प्रसंग: जसा घडला तसा नव्हे तर विडंबनात्मक पध्दतीने. 31 जुलै 2011 रोजी रात्री 08 वाजता योगिराज देवकर म्हणजे माझा पुणे-सोलापुर हायवे वर जबरदस्त अपघात झालेला आहे. सिट बेल्ट लावलेला होता त्यामुळे सुदैवाने मी वाचलेलो.
 त्यामुळे सौ. मेघना अबदागिरे, श्री. विक्रान्त अबदागिरे आणि चि. आर्णव विक्रान्त अबदागिरे मला भेटायला आलेले होते.
येताना त्यांनी मिठास मधून छान मिठाई देखिल आणली होती.
मेघना: (दरवाजातुन आत आल्या बरोबर) काय भाऊजी, कसा झाला तुमचा अपघात?
मीः मी बोलायला सुरवात करतो.....तेवढयात.
मेघनाः आगं माई (म्हणजे अनिता) एैकलं का आर्णव ना गाणं म्हटलं की नाचायला लागतो.
      ए आर्णव.....ए आर्णव नांच ना.
      बाबाच्या बेंबित घुसलाय भुंगा!
      टांग टींग टींगा कि टांग टींग टींगा.
      टांग टींग टींगा कि टांग टींग टींगा! टुंग!
मम्मी: अग मेघना ‘बाबाच्या’ बेंबीत काय म्हणतेस, मारूती’ च्या बेंबीत असं म्हणं.
मेघना: अगं आर्णव बाबा, बाबा बोलतोना म्हणून ‘बाबा’. आपल्याला काय आर्णव नाचतोय ना.
अनिता: अगं घुसलाय काय म्हणतेस शिरलाय भुंगा असं म्हण.
मेघना: ए आपल्याला काय घुसलय काय आणि शिरलाय काय. आर्णव नाचतोय नां.
मेघना: भाऊजी, कसा झाला तुमचा अपघात?
मी: माझी गाडी ना अशी चालली होती.... तेवढयात.
मेघना: आता बघा, आता बघा ऽ ऽ ऽ ऽ आर्णव
       शेवग्याच्या झाडाला सांगा किती शेंगा!
       टांग टींग टींगा कि टांग टींग टींगा.
      टांग टींग टींगा कि टांग टींग टींगा! टुंग!
अनिता: अगं मेघना किती चुकीचे गाणं म्हणते. आंब्याच्या झाडाला शेवग्याच्या शेंगा, असं आहे ते.
मेघना: ऐ आंब्याच्या झाडाला शेवग्याच्या शेंगा कशा  येतील. शेवग्याच्याच झाडाला शेवग्याच्या शेंगा येतील ना.
अनिता: अगं ते विनोदी गाणं आहे ना म्हणून.
मेघना: आंब्याच्या काय अनं शेवग्याच्या काय आपल्याला कायं आर्णव नाचतोय ना.
मेघना: भाऊजी, कसा झाला तुमचा अपघात?
मी: माझी गाडी ना अशी चालली होती.... तेवढयात.
मेघना: ए आता सगळे, आता सगळे, इकडे बघा, आर्णव.
       शिवाजीच्या दाढीला केस किती सांगा!
      टांग टींग टींगा कि टांग टींग टींगा.
      टांग टींग टींगा कि टांग टींग टींगा! टुंग!
आता मात्र पप्पा (जय भवानी जय शिवाजी): ये मेघना शिवाजीच्या दाढीला नाही,
रावणाच्या दाढीला केस किती सांगा. असं गाणं आहे.
मेघना: जाऊद्या हो आपल्याला काय शिवाजी काय आणि रावण काय. दाढीवाला आहे ना. आणि आपला आर्णव नाचतोय ना.
पप्पा: मेघना रावणाच्या जागेवर महाराजांचे नांव वापरू नको.
मेघना: बरं जाऊद्या, ऽ ऽ ऽ.
मेघना: आर्णव, माझं पिल्लु, माझं कोकरू. (आता मेघनाला कोण सांगणार पिल्लु पक्षाचं, प्राण्याचं असतं आणि कोकरू शेळीचं असतं. शेवटी ती पडली इंगलिश  मिडियमची.)
मेघना: भाऊजी, कसा झाला तुमचा अपघात?
मी: माझी गाडी ना अशी चालली होती.... तेवढयात.
मेघना: आगं मम्मी, अगं माई, आर्णव ना बरेच शब्द बोलतो.
मेघना: आर्णव म्हण बाबाऽ ऽ ऽ, अेमय दादाऽ ऽ ऽ, शुभम दादाऽ ऽ ऽ.
आर्णव: बाबाऽ ऽ ऽ, दादाऽ ऽ ऽ,
मेघना: माझं वासरू, माझं शिंगरू ऽ ऽ ऽ किती गोड बोलतं.
विक्रान्त: ये मेघना, त्याला पिल्लु, कोकरू, वासरू, शिंगरू  काय पण काय म्हणतेस गं.
मेघना: ते माझं शिंगरूच आहे.
विक्रान्त: ते जर शिंगरू  असेल तर मग आपण दोघे कोण?
मेघना: जाऊ द्या हो? मज्जाऽ ऽ ऽ.
मेघना: भाऊजी, कसा झाला तुमचा अपघात?
मी: माझी गाडी ना अशी चालली होती.... तेवढयात.
मेघना: मम्मी, पप्पा तुम्हाला आर्णवचा दुस-या गाण्यावर नाच बघायचा का?
मम्मी, पप्पा: होऽ होऽ.
मेघना: आर्णव चल आता हात हालव, हात हालव.
      ढींग टिका ढींग टिका ढींग टिका हे.
      ढींग टिका ढींग टिका ढींग टिका हे.
      हे   हे   हे   हे   हे   हे  हे  हे.
      ग्यारा महिनोमें ग्यारा तरीकेसे तुझसे प्यार करूंगीरे मैं!
      ढींग टिका ढींग टिका ढींग टिका हे.
      ढींग टिका ढींग टिका ढींग टिका हे.
      हे   हे   हे   हे   हे   हे  हे  हे.
अनिता: मेघना ग्यारा महिनोमें नाही; बारा महिनो में, बारा तरीकेसे तुझसे प्यार जताऊंगी मैं! असं गाणं आहे.
मेघना: अगं माई, आर्णवचा अकरावा महिना चालू आहे ना, म्हणून ग्यारा. आता पुढच्या महिन्यात म्हणायचे बारा.
अनिता: बारा नंतर काय करणार.....
मेघना: आपल्याला काय तेरा, चौदा, पंधरा.... आपला आर्णव नाचतोय ना.
मेघना: भाऊजी, कसा झाला तुमचा अपघात?
मी: माझी गाडी ना अशी चालली होती.... तेवढयात.
मेघना: पप्पा आर्णवच्या पार्टीत मेणू काय ठेवायचा, ठरवाना.
पप्पा: मेघना तुझ्या कार्यक्रमला अजुन 50 दिवस बाकी आहेत. ठरवता येईल.
मेघना: भाऊजी तुम्ही आर्णवच्या पार्टीत ‘इव्हेंट मॅनेज’ करता का? नाहीतर तुम्ही कॉम्पेरिंग करा.
मी: अगं असली जबाबदारी आता अमेय घेईल.
मेघना: भाऊजी, कसा झाला तुमचा अपघात?
मी: माझी गाडी ना अशी चालली होती.... तेवढयात.
मेघना: आर्णव, आर्णव कंबर हालव, कंबर हालव ऽ ऽ ऽ
      ढींग टिका ढींग टिका ढींग टिका हे.
      ढींग टिका ढींग टिका ढींग टिका हे.
      हे   हे   हे   हे   हे   हे  हे  हे.
अनिता: आगं मेघना, किती चुकीच गाणं म्हणते,
            ढींग टिका ढींग टिका नाही.
            ढींक चिका ढींक चिका ढींक चिका हे, असं गाणं आहे.
मेघना: ढींग टिका काय आणि ढींक चिका काय आपला आर्णव नाचतोय ना?
 पुढं काय तर ......
मेघना: आमचा आर्णव, जय श्री माताजी कसं करतो.
विठ्ठल विठ्ठल कसं करतो. हे सर्व काही झालं.
तासाभरापुर्वी मेघना आणि विक्रान्त माझा अपघात झाला म्हणून मला भेटायला आले होते. सुदैवाने मी अपघातातुन वाचलो होतो. त्यामुळे सर्व सुखरूप होतं. अधुन मधुन पप्पा मेघनाला सुचवत होते. अग मेघना भाऊजींचा अपघात कसा झाला एैक. पण पप्पांच आणि माझं दोघांचही या टांग टींग टींगा आणि ढींग चिका ढींग पुढे काही चाललं नाही. रात्री 10च्या आसपास अबदागिरे कुटुंबिय परत गेले. परंतु शेवट पर्यंत मेघनाने माझा अपघात कसा झाला हे मात्र एैकलं नाही.
स्वगत:-‘‘पण मेघनाचे आणि विक्रान्तचे पुत्र प्रेम बघुन मला चि. अमेयचं (माझा मुलगा) लहानपण आठवले. अनितापण काही मेघना पेक्षा वेगळी वागत नव्हती. आणि मी पण काही विक्रान्त पेक्षा वेगळ वागत नव्हतो. जेव्हा मुलं लहान असतात तेव्हा त्याचे आई, वडील मुलांवर केवढं प्रेम करतात. त्यांना केवढं जपतात, त्यांना वाढवितात. ही मुलं म्हणजे त्यांना त्यांचा जिव की प्राण असतात. पुढं हे प्राण मोठे होतात आणि त्यापैकी काही आई वडीलांच्या जिवाला खुप त्रास देतात.
 पण मला असं वाटतं, मुलांनी मोठं व्हावं आणि मोठे झाल्यावर स्वतःच्या आई, वडीलां वर असेच प्रेम करावे.
 मुलाने पण म्हाता-या आई वडीलांकडे बघावे आणि म्हणावे आई, बाबा. मम्मी, पप्पा. मॉम, डॅड, नाचा......
              ढींक चिका ढींक चिका ढींक चिका हे.
              ढींक चिका ढींक चिका ढींक चिका हे.
              हे  हे  हे  हे        हे  हे  हे  हे.
              हे  हे  हे  हे        हे  हे  हे  हे.
 बारा महिनोमें बारा तरीखेसे तुमको प्यार जताऊंगा मैं.......
 असा प्रेमाचा प्रकार जर प्रत्येक आई, वडीलांच्या बाबतीतही घडला तर आयुश्य किती समाधानी होईल.’’
  आता दुस-या दिवशी सकाळी.
मेघना: (मोबाईल वर), भाऊजी, अहो तुमच्या अपघाताची सविस्तर बातमी सकाळ मध्ये वाचली. केवढया मोठया अपघातातनं तुम्ही वाचलात. (धन्य झलो मी),
         धन्यवाद!  इति विडंबन - योगिराज देवकर--

How to setup a micro, small and medium enterprise – a series

Potential entrepreneur should follow following important steps for setting up micro, small or medium enterprises.

1^st – selection of product: - It all starts with selection of business opportunity. Business opportunity may be service or trading or products identify such a business opportunity which can generate sufficient profit.

            It may be a raw material based or demand based or foot loose industry. One has to consider following points and take a ‘GO’ or ‘NO GO’ decision.

-         Does the business idea give you immense pleasure or satisfaction, does it fulfills your inner needs like positive feeling.

-         Does it have a market potential in your identified market area.

-         Is it the need of the clients, customers or market?

-         Caring out a basic market survey.

-         Experts’ opinions from Govt. Organizations, consultants, etc.

-         Competitors study.

-         Is it an innovative or creative idea?

-         Discussions with support system.

-         Conceptualizing a business plan.

On each aspect you have to think whether to go ahead or not to go.

            As there are 4Ps of marketing, there are 4ps of project conception also; they are as follows.

1)     Product – Its features, advantages & benefits.

2)     Process – It’s a making of a product what technology is to be used to produce the product.

3)     Place – Location of the business. Earlier it was one of the at most import aspects. But now business men say it is not the location but it is destination.

4)     Partner – support system which will assists you or the financial or technical collaborations.

Choosing a product

Entrepreneur should also consider following aspects while conceptualizing the project.

-         Packaging of the product

-         Branding the product

-         Availability & procurement of raw materials

-         Latest technology available

-         Outsourcing the services

-         Market access

-         Product warranties & guarantees

-         Support system mechanism

-         Incentive and subsidies

-         Availability/cheap labor

-         After sales service

-         Product design & development

-         Latest technologies available with CSIR, etc.

Market availability or development is the key area in product selection. One has to consider following areas.

            Restricted items – items like alcohol, automobiles, gold, and almost 25 items are restricted to start in SSI.

            Banned items – Due to saturation or some statutory requirements few items are banned in SSI. Ex: An audio/video cassette to CDs, to pen drives to documents on Google, etc.

            List of items reserved for exclusive manufacture in SSI – There are hundreds of items in this list. One has to refer this list and understand the vast scope to choose product from SSI field. One may refer this list in District Industries Centre in the district or MSME website.

            Products having export potential – one has to contact foreign chamber of commerce, WTO, EXIM Bank, to understand such potential,

            EXIM Bank has developed an excellent model to conduct the export – product portfolio analysis based on three parameters like;

-         Supply capability in product group.

-         Domestic environment

-         Export market attractiveness

This analysis gives rise to product groups with high potential or low potential.

One also has to be careful about the laws of the country one is exporting to.

            Few examples of business ideas

-         Automatic car washing centers.

-         Shikakai powder

-         Semi or mechanized bricks plants

-         Authorized dealers for 2 wheelers, 4 wheelers.

-         Pressings and laser cutting machines.

Potential entrepreneurs may refer my book titled ‘Business Opportunities, search you will get it!’ published by Continental Publications, Pune. 

अण्णा हजारे आन्धी है | वो शास्त्रीजी और गांधी है !

अण्णा हजारे आन्धी है | वो शास्त्रीजी और गांधी है !

जन लोकपाल आंदोलन 

१६ ऑगस्ट संध्याकाळी भावे हायस्कूल येथे आंदोलनाच्या समर्थनार्थ सभेसाठी पोहोचलो. त्यानंतर बालगंधर्व चौकात जे उत्फूर्त आंदोलन सुरु आहे तिथे बराच वेळ थांबलो.

१७ ला दुपारी विभागीय आयुक्त कार्यालयाजवळ श्री. राधेश्याम जगताप भ्रष्टाचार विरोधी जन आंदोलन न्यास पुणे जिल्हा, अध्यक्ष आणि सहकारी आंदोलन करीत आहेत त्यांना भेटलो. आणि नांव नोंदणी केली. त्यानंतर बालगंधर्व चौकात काही वेळ उभा होतो. श्री. सुनील देसाई देखील  बरोबर होते. सहानंतर पुन्हा बराच वेळ बालगंधर्व चौकात आंदोलनात सहभाग घेतला.

१८ आज संध्याकाळी सहा वाजता बालगंधर्व चौकात ते सारसबाग असा कॅन्डाल मार्च आयोजित आहे त्यात आम्ही सर्व कुटुंबीय सहभागी होणार आहोत. सर्वांनी देखील यावे.

पुण्यात जन आंदोलनास विध्यार्थी, सर्व सामान्य नागरिक, महिला, अधिकारी वर्ग इतियादी यांचा मोठा पाठींबा मिळत आहे.

भारत सरकारला भारत भ्रष्टाचार मुक्त हवा आहे का?

भारत सरकारला भारत भ्रष्टाचार मुक्त हवा आहे का?
दिल्ली पोलिसांनी श्री. हजारे आणि त्यांच्या सहका-यांना १६ ऑगस्ट पासून उपोषणास परवानगी दिली होती. खरे तर अशा वेळी कोणत्याही अटी लादल्या जात नाहीत, तरी उपोषणाची जागा, १६ तारखेस संध्याकाळी उपोषण मागे घ्यावे लागेल, समर्थकांची संख्या मर्यादित ठेवावी लागेल, लाउड स्पीकर वापरता येणार नाही, अशा जाचक अटी सह हि परवानगी देण्यात आली.
१६, १७, १८, असे तीन दिवस जर अण्णांचे उपोषण सुरु राहिले असते तर त्यास भारतभर आणि भारता बाहेरही जोरदार प्रसिद्धी आणि समर्थन लाभले असते. १८ तारखेस संध्याकाळ नंतर या चळवळीला सरकारला थोपविता आणि थांबविता आले नसते. त्यामुळे नंतर विचार करून सरकारने दुसरा निर्णय घेतला आणि अण्णांना १६ला सकाळीच अटक केली.
सध्याचे सरकार हे कॉंग्रेससह २२ पक्षांचे सरकार आहे. या सरकारलाच योग्य प्रकारचे लोकपाल बिल नको आहे. त्यामुळे या पक्षांचे मंत्री, खासदार आणि त्यांचे समर्थक यांचा अण्णांना पाठींबा असणार नाही. सरकारच्या विरोधात तितकेच पक्ष आहेत. त्यांनी अण्णांना पाठींबा दिला तर सरकार म्हणणार अण्णा अमुक तमुक पक्ष्याचे आहेत. आम्हाला भ्रष्टाचार करू देत नाही का? तर मग तुम्हालाच भ्रष्टाचारी ठरवितो अशी भूमिका हे सरकार घेणार.
अशा वेळी प्रत्येक्ष नागरिकांनीच अण्णांच्या चळवळीला आणि आंदोलनाला विविध माध्यमातून पाठींबा दिला पाहिजे आणि नागरिक हे नक्की करतील, कारण या भ्रष्टाचाराचा सर्वात जास्त त्रास नागरिकांनाच होत आहे. फरक फक्त इतकाच कि काही लोक आत्ता करतील तर काही मतदानाच्या वेळी.
सामान्य नागरिकाने सरकारच्या ध्येय धोरणाविरोधात भूमिका घेणे प्रचंड अवघड आणि धाडसाचे काम आहे. त्यातही सरकारने जर डोके, कान, डोळे बंद ठेवण्याचीच भूमिका घेतलेली असेल तर बिचारा साधा नागरिक सरकारच्या पुढे काय करणार?
पंतप्रधान सुद्धा सहका-यांच्या आणि उद्योग, शिक्षण, इतियादी क्षेत्रात दैनंदिन होत असलेल्या भ्रष्टाचाराने हतबल झाल्या सारखे बोलतात. आणि नागरिकांनाच आवाहन करतात सावध रहा, त्याग करा. मग हे सरकार त्याच्या तरी नियंत्रणात आहे का? 
आज मला मी या मोहिमेत विशेष काही करू शकत नाही याची खंत वाटत आहे आणि प्रचंड राग हि आलेला आहे. न्याय, सनदशीर मार्गाने हे सरकार जर सत्याग्रह करू देत नसेल तर हे कसले सरकार?
नागरिकांनो ! भ्रःष्टाचार मुक्त भारत करण्याच्या कामाची हि सुरुवात आहे. लोकपाल विधेयकाने काय होणार? असला अपप्रचार हे सरकार करत आहे, त्याला बळी पळू नका. आपण जर अजूनही जागे झाला नाही, रस्त्यावर उतरला नाही, तर हे सरकार अण्णांचे आंदोलन आठवड्याभरात चिरडून टाकेल. त्यानंतर मात्र पुढच्या १०० वर्ष्यात दुसरे अण्णा तयार होणार नाहीत.
या सरकारलाच जनतेचा, लोकपालाचा अंकुश नको आहे. त्यामुळे त्यांना भ्रष्टाचार जसा आहे तसा चालू ठेवायचा आहे. बर हे सरकार बदलले तर जे येतील ते यांच्या पेक्षा चांगले असतील याचीही खात्री नाही.
पण एकच होईल प्रत्येक नागरिक जर जागृत झाला तर तो सार्वजनिक संपत्तीचे लचके कोणालाही तोडू देणार  नाही.
मी संसद, राज्य घटना, कायदे इतियादी गोष्टींचा आदर आणि सन्मान करतो. परंतु हि राज्य घटना जर लोकांनी, लोकांसाठी, लोकांद्वारा बनविलेली असेल तर अण्णांचे आंदोलन समर्थनिय आहे.
मी सरकारच्या या कृतीचा निषेद करतो आणि या आंदोलनाला पूर्ण पाठींबा देतो. तुम्ही सर्व जण सुद्धा पाठींबा द्या.

सुदैवाने अपघातातून वाचलो.

     ३१ जुलै २०११ रोजी रात्री ८ वाजता कासुर्डी, यवत जवळ माझ्या गाडीचा अपघात झाला. आय आर बी संस्थेचा हलगर्जीपणामुळे जिथे दोन पदरी रस्ता संपून चार पदरी रस्ता सुरु होतो त्या ठिकाणी जो रस्ता दुभाजक तयार केलेला आहे तिथे कसलाही बोर्ड लावलेला नाही. गाडी दुभाजकावर चढून उलटली त्यानंतर फरफरत जाऊन पुन्हा पलटी झाली. गाडीचे भरपूर नुकसान झाले पण सुदैवाने मला कसलीही इजा झाली नाही.

     परमेश्वर, माझे हितचिंतक, नातेवाईक आणि मित्र तसे ज्या थोरामोठ्यांचे आशीर्वाद आहेत त्यामुळे मी वाचलो.

श्री. सोमेश्वर ठोंबरे, सरपंच, कासुर्डी, ग्रामपंचायत आणि ग्रामस्थांनी मला तात्काळ मदत केली. त्यांचा मी आभारी आहे.

या अपघातातून बोध घेऊन आय आर बी ने रस्ता दुभाजकावर बोर्ड बसवावेत. त्यामुळे यानंतर तरी तेथे अपघात होणार नाहीत.